ابو الفضل مير محمدى زرندى

26

تاريخ و علوم قرآن ( فارسى )

اسلام كاتب وحى و غير وحى بوده است . و يعقوبى در تاريخ خود نيز افرادى را ذكر نموده و بدون اينكه تذكر دهد كه كدام يك از آنان كاتب وحى بوده است . مىنويسد : براى رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله ) نويسندگانى بود كه وحى و نامه و عهدنامه‌ها را مىنوشتند كه عبارتند از : على بن ابى طالب ، عثمان بن عفان ، عمرو بن العاص بن اميه ، معاوية بن ابى سفيان ، شرحبيل بن حسنه ، عبد اللّه بن سعد بن ابى سرح ، مغيرة بن شعبه ، معاذ بن جبل ، زيد بن ثابت ، حنظلة بن ربيع ، ابى بن كعب ، جهيم بن صلت و حصين نميرى « 1 » . اما از « منبع الحيات » مرحوم سيد نعمت اللّه جزائرى كلامى نقل شده كه قدرى در موضوع بحث صراحت دارد كه چنين است : براى پيغمبر ( صلّى اللّه عليه و آله ) 14 نويسنده بوده كه غالبا امور مربوط به احكام و وحى قرآنى را مىنوشتند كه در رأس آنها على بن ابى طالب ( عليه السلام ) بود و او تنها كسى است كه در خلوت و منزلها با پيغمبر بوده و وحى هايى كه در اين مواقع نازل مىشده مىنوشته و لذا قرآن آن حضرت از قرآن سايرين ، جامع‌تر بود . و مخفى نماند كه مراد ايشان از جامع‌تر بودن ، شايد همان باشد كه معروف است كه آن حضرت تفسير و شأن نزول و امثال اينها را نيز در قرآن خود مىنوشت . بنابر اين آنچه كه استاد ابو عبد اللّه زنجانى ( در كتاب تاريخ قرآن ) نوشته كه « كاتبان وحى 43 تن بوده‌اند كه مشهورتر از همه ، خلفاى اربعه مىباشند » ناشى از سهو قلم و عدم توجه به نحوه دلالت كلماتى است كه صراحت بر كاتب وحى بودن آنها ندارد و يا اينكه نامبرده ، به مداركى برخورده كه ما به آنها برخورد نكرده‌ايم . [ اسامى آنهايى كه كتابت وحى و قرآن را به عهده داشته‌اند ] اينها مطالبى بود كه به عنوان مقدمه ذكر كرديم و اينك به اصل مطلب مىپردازيم و اسامى آنهايى را كه كتابت وحى و قرآن را به عهده داشته‌اند و مداركى هم بر طبق آن موجود است ذكر مىكنيم : 1 - على بن ابى طالب ( عليه السلام ) از جمله اشخاصى كه تصريح به اين مطلب نموده ، مرحوم سيد نعمت اللّه جزائرى است

--> ( 1 ) تاريخ يعقوبى ، ط دار صادر ، ج 2 ، ص 80 .